facebook link

Gustaw Herling - Grudziński

Gustaw Herling - Grudziński

pisarz, krytyk literacki, dziennikarz, publicysta, eseista,  żołnierz, więzień łagrów i obozów NKWD, autor m.in. Innego świata, wstrząsającego opisu rzeczywistości obozowej. Sejm RP ogłosił rok 2019 rokiem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego.

Gustaw Herling-Grudziński urodził się w 1919 roku w Kielcach w dość zamożnej, spolonizowanej rodzinie żydowskiej. 

Gustaw Herling-Grudziński uczęszczał do gimnazjum im. Mikołaja Reja w Kielcach. Przez dwa lata studiował filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. Współpracował w tym okresie z czasopismami "Ateneum", "Pion", był redaktorem "Orki na Ugorze". W październiku 1939 roku założył z kolegami jedną z pierwszych organizacji konspiracyjnych – Polską Ludową Akcję Niepodległościową. Wyjechał do Lwowa, następnie do Grodna. W 1940 roku został aresztowany przez NKWD podczas próby przedostania się na Litwę.

Skazany na pięć lat pobytu w obozach, został osadzony w łagrze na Dalekiej Północy, z którego zwolniony został w 1942 roku. Dramatyczne przeżycia z tego okresu znalazły swoje odzwierciedlenie w najsłynniejszej książce Herlinga-Grudzińskiego "Inny Świat". Rosję opuścił wraz z armią Andersa, walczył pod Monte Cassino. Od 1946 roku był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, z której wystąpił w roku 1960. W 1947 współtworzył wydawaną wówczas w Rzymie "Kulturę". Po przeniesieniu pisma osiadł w Londynie, a w 1952 roku, po śmierci pierwszej żony, przeniósł się znów do Włoch, do Neapolu, gdzie poślubił córkę Benedetta Croce Lidię, i gdzie mieszkał aż do śmierci. W latach 1952–1955 współpracował z Radiem Wolna Europa, był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W późniejszym okresie współpracował z Komitetem Obrony Robotników i Polskim Porozumieniem Niepodległościowym.

Książkowym debiutem Herlinga-Grudzińskiego był tom szkiców o polskich pisarzach "Żywi i umarli"(1946). Tak naprawdę jako pisarz narodził się jednak pod wpływem doświadczeń łagrowych, które spisał i przetworzył w książce "Inny Świat" (1951) - jednym z pierwszych i najdoskonalszych dzieł poświęconych temu problemowi, jakie powstały w literaturze światowej. W książce sporządza dokumentalnie wiarygodny opis łagrowych warunków życia, a zarazem tworzy opowieść o istocie totalitaryzmu, o granicach człowieczeństwa, o nieskończonych dnach upadku, lecz także o ludzkiej sile pokonywania godnością każdego losu. Dwa lata później ukazała się po raz pierwszy po polsku, również w Londynie. Pierwsze oficjalne polskie wydanie pochodzi dopiero z 1988 roku, kiedy "Inny Świat" był już powszechnie znany i doceniony zarówno przez czytelników, jak i przez największe postaci światowej literatury.

Być może najważniejszym dla Herlinga gatunkiem było opowiadanie: napisał ponad pięćdziesiąt krótkich utworów prozatorskich, z których pierwszym był poświęcony włoskiej emigracji antyfaszystowskiej, "Książę niezłomny" z 1957 roku. Do "nurtu metafizycznego" w jego pisarstwie należą opowiadania takie jak "Wieża” czy skierowane przeciwko fanatyzmowi "Drugie przyjście" (1963). "Dziennik pisany nocą" to dzieło, które tworzył Herling od 1971 roku aż do śmierci, zawierające klasyczne zapisy dziennikowe obok esejów poświęconych sztuce, komentarzy politycznych i świadomie wplatanych w diariusz utworów fikcyjnych.

Gustaw Herling-Grudziński był laureatem nagród: "Kultury" (1958), Jurzykowskiego (1964), Kościelskich (1966), "Wiadomości" (1981), włoskiej nagrody Premio Viareggio, międzynarodowej "Prix Gutenberg" i francuskiego Pen-Clubu. Był doktorem Honoris Causa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Zmarł nocą z 4 na 5 lipca 2000 roku w Neapolu.

 

Żródło: https://culture.pl/pl/tworca/gustaw-herling-grudzinski


 


Punkt cyfrowego wsparcia seniorów Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego WPEK i Zintegrowany Program Rewitalizacji Narodowz program rozwoju czytelnictwa Biblioteka narodowa Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa Logo warszawskich bibliotek msib Fundacja ksk

 


ZNAJDZIESZ NAS NA:

Facebook

BĄDŹ NA BIEŻĄCO:

POWRÓT DO GÓRY STRONY

 


POLECANE LINKI

 

KONTAKT

POLITYKA COOKIES

NEWSLETTER

Projekt i wykonanie: AI